Homepage DerslerdenAraştırdık Yedikule: Tarih, Surlar, Bostanlar, Mekanlar, Göçenler ve Yerleşenler

Yedikule: Tarih, Surlar, Bostanlar, Mekanlar, Göçenler ve Yerleşenler

by samblog

Serpil Özcan, Şehir Çalışmaları Yüksek Lisans Programı, 2017

Yedikule Projesi, Yedikule Mahallesinde Şehir Araştırmaları Merkezi 2017-2018 dönemi Yüksek Lisans öğrencileri tarafından çeşitli alanları paylaşılarak hazırlanan bir çalışmadan oluşuyor. Surlar, tarihi eserler, mekanlar, meslekler, mahalle ve sakinlerini konu edinen bu çalışmada biz mahalle dokusunu anlamaya gayret ettik.

Son derece zevkli ve zamanın çeşitli katmanlarında yaşanmış gibi bir intiba veren görüşmelerimiz adeta günümüzden tarihin çeşitli dönemlerine yapılmış yolculuklar gibiydi. Tarihi bir semtte dolaşmak, eski yeni yerleşimcileri ile muhatap olmak, bazen daracık ve köhne sokaklarda geçmişin anılarının günümüz meseleleri arasında nefes alışlarını izlemek heyecan vericiydi.

Projenin bize düşen payında, Yedikule mahallesini oluşturan eski Hacı Evhaddin ve İmrahor mahallelerinin dokusunu, mahalleyi teşkil eden toplulukları, mahallenin ve komşuluk ilişkilerinin özelliklerini anlayabilmek  üzere bir dizi mülakat gerçekleştirilmiştir. Hacı Evhaddin camii sokağı eski Altın yol yani İmrahor İlyas bey caddesinin etrafında şekillenen Yedikule semtinin üst parçasını, güneydeki İmrahor mahallesi de da alt parçasını oluşturmuş görünüyor.

Zaman içerisinde Hacı Evhaddin bölgesindeki bostanların ortadan kalkması, sahil kesiminde de tren istasyonunun inşası semtin genişlemesini ve şimdiki sınırlarına ulaşmasını sağlamış. Bostanların yerleşime açılması ile göçler bu bölgeye olmuş. Günümüzde ise muhafazakâr kitlenin yerleştiği bölge durumunda. İmrahor bölgesi ise Yedikule’nin eski halkının yerleşim alanı. Günümüzde ise gayr-i müslim ve seküler kitlenin yaşadığı bölge durumunda.

Hacı Evhaddin sokak ve İmrahor İlyas bey caddesinin Yedikulekapı girişindeki kısmı ve bu iki bölgenin iç kesimleri eski mahalle intibaını veriyor. Bu bölgelerde Anadolu’nun mütevazı bir kasabasına girmiş gibi hissediyor ve etraftaki insanların araştıran meraklı bakışlarına muhatap oluyorsunuz. Yabancı olduğunuz hemen anlaşılıyor ve insanlar sizin oradaki varlığınızın sebebini teşhis için teşebbüslerde bulunuyor, en azından yaklaşarak söylediklerinizi duymaya çalışıyorlar. Neden orada olduğumuzu öğrendiklerinde ise memnuniyetlerini ifade ediyorlar.

İmrahor İlyas bey caddesinden ileriye, Samatya’ya doğru ilerlediğinizde daha kozmopolit ve genişleyen, yabancılara alışık bir ortama giriyorsunuz. Eski istasyon sokak ve istasyonun olduğu yerlerde doğallığını koruyan ve sürdüren, bir kaç dışa açılma gayreti gösteren mekanların dışında kendine özgü bir kitlenin varlığını görüyorsunuz. Bölgenin yerlileri Yedikule’nin yukarıdaki kesimine benziyorken, semt, dışarıdan gelerek Yedikule’de yaşamayı sakin bir hayat ve tarihi doku sebebiyle seçmiş seküler kitlenin, yeni göçmenlerin yeni rüzgârı ile etkileniyor. Mahallenin iki tarafının birbiri ile çok irtibatlı olduğu söylenemez. Bu iki bölge arasındaki farklılığın ve daha yüksek gelirli, daha seküler kitlenin de ayrıca incelenmesi gerekir.

Yaşları 29 ila 85 arasında değişen 11’i kadın 20 kişi ile görüşüldü. Seçilen kişiler tesadüfi olarak belirlense de bölgede yaşayan çeşitliliği temsil edebilecek kişilerin seçimine dikkat edildi. Mahallenin Rumlar’dan sonraki en eski topluluğu olan Arnavutlarla, Anadolu’dan göçüp gelen çeşitliliği temsil edebilecek bireylere ulaşıldı. Muş, Malatya, Bitlis, Sivas, Kastamonulu sakinlerle görüşüldü.

Görüşmeden önce katılımcılara mülakatın içeriği, ne amaçla yapıldığı ve kimler tarafından yapılacağı belirtildi. Rızaları alınan kişilerle rahat ve samimi ortamlarda kendi mekanlarında, camiide, kilisede, parkta veya evlerinde görüşmeler yapıldı. Bostancılarla bostanlarında, bostanlarda ürettiklerini mahallede satan sokak satıcıları ile sokaklarda görüşmeler yapıldı. Mahalleli ile bostancılar arasındaki yakın ilişki, her iki kitlenin birbirlerini kabulleniş biçim ve samimiyetleri doğrudan alış-veriş ilişkileri esnasında gözlenebildi. Bütün katılımcılar büyük bir ilgi ve merakla mülakata katıldılar. Daha çok görüş ifade etmek daha çok şey söylemek istediler. Yedikule için fikirlerinin alınmasından memnun oldular.

Komşuluk ve mahalle bilincinin zayıflamasına rağmen herkes mahalleleri için elinden geleni yapmak, bu konuda görüşlerini iletmekten memnun ve istekliydiler.

Kenarda köşede kalmış, yeni, yerli ve yabancı göçlerle kimliği, kişiliği, yapısı giderek değişmekte olan mahallenin birilerinin dikkatini çekmiş olması mahalle sakinlerini çok etkiledi. Sorduğumuz sorularla, araştırma konumuzla çok da alakalı olmayan mevzuları, siyaseti, bizim dikkatimizi çekmemiş olan konuları ufkumuzu açacak şekilde dile getirdiler.

Elbette bölgede yapılacak, araştırılacak ve öğrenilecek çok şey var. Bizim çalışmamız ancak bir adım ve girizgâh, bir merakı keşfetme sayılabilir. Ancak Yedikule’de pek çok yeni merak ve keşif araştırıcılarını beklemekte.

Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule
Yedikule

 

You may also like

Yorum yap